तुमसर (जि. भंडारा) : दिवाळी जवळ आली असून बाजारात हलक्या धानाची आवक आणि विक्री सुरू झाली आहे. मात्र, भंडारा जिल्ह्यात शासकीय धान खरेदी केंद्रे अद्याप सुरू न झाल्याने हमीभावाने धान विकण्याच्या प्रतीक्षेत असलेल्या शेतकऱ्यांची चिंता वाढली आहे. सणासुदीचा खर्च भागवण्यासाठी काही शेतकऱ्यांना खासगी व्यापाऱ्यांकडे कमी दराने धान विकावे लागत असल्याची परिस्थिती निर्माण झाली आहे.
यंदाच्या खरीप हंगामातील धान काढणी आणि मळणी सुरू झाल्यानंतर शेतकऱ्यांना उत्पादन विक्रीची घाई असते. शासकीय केंद्रांवर हमीभाव मिळेल, या अपेक्षेने अनेक शेतकरी केंद्र सुरू होण्याची वाट पाहत आहेत. मात्र, खरेदी सुरू करण्याबाबतचा निर्णय आणि केंद्रांच्या कामकाजाची प्रक्रिया पूर्ण न झाल्याने ही प्रतीक्षा लांबत आहे.
सर्वसाधारण दर्जाच्या धानासाठी प्रतिक्विंटल २,४४१ रुपये आणि ‘अ’ दर्जाच्या धानासाठी २,४६१ रुपये हमीभाव निश्चित करण्यात आला आहे. हा दर मिळण्यासाठी शेतकऱ्यांना अधिकृत खरेदी केंद्रांवर धान विकणे आवश्यक असते. केंद्रे सुरू होण्यास विलंब झाल्यास तातडीने पैशांची गरज असलेल्या शेतकऱ्यांना खासगी बाजाराचा पर्याय स्वीकारावा लागू शकतो. अशा वेळी त्यांना हमीभावापेक्षा कमी दर मिळण्याची शक्यता असते.
दिवाळीच्या काळात घरखर्च, शेतीसाठी घेतलेले कर्ज, मजुरी आणि पुढील हंगामाची तयारी अशा अनेक गरजा शेतकऱ्यांसमोर असतात. धान विक्रीतून मिळणारे पैसे वेळेत हातात न आल्यास या खर्चांचे नियोजन करणे कठीण होते. त्यामुळे खरेदी केंद्रे लवकर सुरू करण्याची मागणी शेतकरी करीत आहेत.
शासकीय खरेदी सुरू झाल्यावर नोंदणी, धानाची गुणवत्ता तपासणी, केंद्रांवरील सुविधा आणि पैसे जमा होण्याची प्रक्रिया यांनाही महत्त्व असते. केंद्रे सुरू करण्याची घोषणा वेळेत होण्याबरोबरच प्रत्यक्ष खरेदी सुरळीत पार पडावी, अशी शेतकऱ्यांची अपेक्षा आहे. संबंधित यंत्रणांकडून केंद्र सुरू करण्याबाबत स्पष्ट तारीख जाहीर होण्याकडे जिल्ह्यातील धान उत्पादकांचे लक्ष लागले आहे.
हमीभाव जाहीर असूनही खरेदीची व्यवस्था वेळेत सुरू झाली नाही, तर शेतकऱ्यांना बाजारभावावर अवलंबून राहावे लागू शकते. त्यामुळे दिवाळीपूर्वी केंद्रे सुरू करून धान खरेदीला सुरुवात करावी, अशी मागणी तुमसरसह भंडारा जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांकडून होत आहे.
